Гулдӯзӣ ҳамчун як намуди санъат ва ҳунари амалӣ таърихи тӯлонӣ дорад, ки фарҳангҳо ва асрҳои гуногунро дар бар мегирад. Дар ибтидо гулдӯзӣ асосан барои дӯхтан, часпак ва мустаҳкамкунии матоъ истифода мешуд. Бо мурури замон он ба санъати мураккаби ороишӣ табдил ёфт. Усулҳои асосии гулдӯзӣ дар тӯли таърих ба таври назаррас устувор боқӣ мемонанд ва бисёре аз корҳои аввалия ҳунармандии истисноиро нишон медиҳанд, ки баъзан аз офаридаҳои баъдӣ зиёдтар буданд.
Бозёфтҳои бостоншиносӣ дар саросари ҷаҳон нишон медиҳанд, ки гулдӯзӣ дар тамаддунҳои гуногун нақши муҳим бозидааст. Дар Чин аввалин осори гулдӯзӣ ба давраи Давлатҳои Ҷанговар (асри 5-3 то милод) тааллуқ дорад, ки ҳунари пешрафтаи нассоҷии он замонро таъкид мекунад. Гулдӯзии чинӣ асосан чаҳор категорияро дар бар мегирад: гулдӯзии Сучжоу, гулдӯзии Ҳунан, гулдӯзии Сичуан ва гулдӯзии Гуандун. Ба ҳамин монанд, дар Шветсия дар давраи муҳоҷират (тақрибан 300–700-и мелодӣ) одамон либосҳоро бо дӯхтани давида, дӯхтани қафо, дӯхтани поя, дӯхтани тугма ва дарзҳои қамчин мустаҳкам мекарданд. Аммо, маълум нест, ки оё ин дӯхтаҳо танҳо ба ҳадафҳои сохторӣ хидмат мекарданд ё вазифаҳои ороишӣ низ доштанд.
Дар таърих, гулдӯзӣ дар либос, осори динӣ ва ороиши хона васеъ истифода мешуд. Тарҳҳо ва усулҳои мураккаби гулдӯзӣ аксар вақт мақоми иҷтимоӣ, сарват ва шахсияти фарҳангиро нишон медоданд. Дар Аврупои асримиёнагӣ гулдӯзӣ дар либосҳои динӣ ва либоси шоҳона инкишоф ёфт. Дар ҷаҳони ислом матоъҳои боҳашамати гулдӯзӣ хеле қадр карда мешуданд, дар Ҷопон гулдӯзии анъанавии «Сашико» на танҳо устувории матоъро баланд мебардорад, балки нақшҳои беназири геометриро низ меофарид.
Сарфи назар аз таҳаввулоти усулҳои истеҳсоли нассоҷӣ ва тағирёбии тамоюлҳои мӯд, усулҳои гулдӯзӣ ба таври ҳайратангез пайваста боқӣ мемонанд. Инқилоби саноатӣ гулдӯзии мошинро ҷорӣ кард, аммо гулдӯзии дастӣ то ҳол барои ҳунармандии зебо ва арзиши бадеии худ қадр карда мешавад. Имрӯз, гулдӯзӣ анъана ва навовариро муттаҳид карда, ҷолибияти эстетикӣ ва функсионалии худро дар миқёси ҷаҳонӣ нигоҳ медорад. Сабаби гулдӯзӣ яке аз ҷолибтарин санъати нассоҷӣ дар таърих боқӣ мемонад, дар омезиши бефосилаи рассомӣ ва амалия ва намоиш додани ҷаззоби абадии он мебошад.
Имрўз ин њунари нозук аллакай ба хориља рафта, дар арсаи байналмилалї ба манзараи зебое табдил ёфтааст. Вақте ки малакаҳои анъанавӣ дар соҳаи мӯд истифода мешаванд, онҳо бо дурахши фавқулодда мешукуфанд. Он инчунин ҷаззобияти фавқулодаи фарҳанги миллиро нишон медиҳад.
Ҳоло ҳунари гулдӯзии чинӣ қариб дар саросари кишвар паҳн шудааст. Гулдӯзии Сучжоу, гулдӯзии Сян дар Ҳунан, гулдӯзии Шуи Сичуан ва гулдӯзии Юэ дар Гуандун ҳар кадом хусусияти хоси худро доранд ва бо чаҳор гулдӯзи машҳури Чин маъруфанд. Асарҳои гулдӯзии имрӯза ҳунари мураккаб ва мураккаб доранд.
Ҷаноби Перри Ву директори фурӯши байналмилалӣ
